HTX chè Minh Thu: Phát huy hiệu quả từ một dự án phi Chính phủ(NGO)

HTX chè Minh Thu: Phát huy hiệu quả từ một dự án phi Chính phủ(NGO)

Chè Thái Nguyên phát huy hiệu quả từ một dự án phi Chính phủ(NGO)

Trong quá trình hội nhập quốc tế, cùng với nền kinh tế thị trường hết sức đa dạng và phong phú đã đặt ra cho ngành chè Thái Nguyên những cơ hội, tiềm năng và thách thức…

Phần lớn người dân do nhận thức và thói quen sản xuất, chế biến vẫn lạm dụng phân bón hoá học và thuốc trừ sâu hoặc sử dụng không đúng cách. Đây là một trong những nguyên nhân chính đã tác động tiêu cực đến môi trường vùng trồng chè làm ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe của người dân đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Bên cạnh đó phải kể đến thị trường đầu ra cho sản phẩm không ổn định luôn là một bài toán khó đối với người nông dân. Trước thực tế như vậy Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên xác định: Làm thế nào để chè Thái Nguyên phát triển một cách ổn định, giữ vững được uy tín và thương hiệu vốn có, để người dân sản xuất chè có thể làm giàu từ cây chè nhưng môi trường vùng sản xuất chè Thái Nguyên được cải thiện và bảo vệ theo hướng bền vững? Làm thế nào để phát triển sản xuất của người nông dân gắn với với thị trường? Để giải được bài toán đó cần có nhiều giải pháp đồng bộ trong đó việc nâng cao chất lượng chè theo hướng an toàn và tiến tới là chè  hữu cơ là giải pháp cơ bản và bền vững.

Các đại biểu tham quan ô mẫu của Dự án

Thực hiện đường lối mở rộng đối ngoại của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam khoá III, khoá IV và Đại hội lần thứ V (Nhiệm kỳ 2008-2013) đã xác định mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế đó là: “Hội Nông dân Việt Nam tăng cường hoạt động, mở rộng mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị, hợp tác với các tổ chức Chính phủ, phi chính phủ, các tổ chức của Liên hiệp quốc, tổ chức nông nghiệp, nông dân các nước trong khu vực và trên thế giới. Tranh thủ các dự án của các tổ chức quốc tế….”

Từ năm 2000 đến nay, được sự quan tâm của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, đặc biệt là Ban hợp tác quốc tế của Trung ương Hội, Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đã chủ động, tích cực xây dựng, đề xuất các dự án và vận động các nhà tài trợ từ các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ (NGOs) hỗ trợ. Kết quả là: Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều dự án nhận được sự tài trợ của các tổ chức quốc tế trong và ngoài nước như: tổ chức CIDSE, PLAN, ILO, BORDA, AGRITERRA  đã góp phần không nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo của tỉnh. Thông qua thực hiện các dự án đã góp phần nâng cao năng lực cán bộ hội, hội viên nông dân các cấp từ tỉnh đến cơ sở, đặc biệt là những người nông dân được hưởng lợi trực tiếp từ các dự án, hướng tới phát triển một nền nông nghiệp bền vững, nâng cao chất lượng hàng hóa nông nghiệp, kết nối người nông dân với thị trường, phát triển cộng đồng.

Sau khi nghiên cứu kỹ đặc điểm tình hình và phân tích các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của người nông dân trồng, sản xuất chè trên địa bàn 04 xã vùng chè đặc sản tỉnh Thái Nguyên, Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đã chủ động xây dựng dự án và đề xuất với tổ chức Agriterra xin hỗ trợ dưới sự giúp đỡ của Ban hợp tác quốc tế Trung ương Hội Nông dân Việt Nam. Ngay sau đó dự án đã được nhà tài trợ chấp thuận. Hội Nông dân tỉnh đã thành lập Ban quản lý dự án, phân công nhiệm vụ và chịu trách nhiệm của từng thành viên trong Ban quản lý, xây dựng quy chế hoạt động và triển khai các hoạt động của dự án. Sau 03 năm thực hiện, Agriterra đã hỗ trợ cho Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên với tổng ngân sách 119.920 EURO.

Trong quá trình tổ chức thực hiện dự án, dự án được triển khai một cách có hiệu quả, chính vì vậy Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đã nhận được sự đánh giá cao về năng lực tổ chức, quản lý dự án từ các nhà tài trợ và Trung ương Hội Nông dân Việt Nam. Thông qua việc thực hiện thành công các dự án Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đã góp phần tăng cường tình đoàn kết hữu nghị quốc tế, uy tín và vai trò, vị trí của tổ chức Hội cũng từng bước được nâng lên. Đặc biệt là năng lực cán bộ làm dự án được nâng cao về mọi mặt như: kỹ năng xây dựng đề xuất dự án, quản lý dự án, kỹ năng viết báo cáo dự án, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp,…

Thông qua các hoạt động của dự án đã có nhiều nông dân – những đối tượng được hưởng lợi trực tiếp từ các dự án đã được nâng cao nhận thức, tiếp cận được các tiến bộ khoa học kỹ thuật và áp dụng vào thực tế mang lại hiệu quả kinh tế cao, đã có nhiều mô hình thành công được nhân rộng như mô hình sản xuất chè an toàn. Một trong các dự án NGOs mà Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện thàn công đó là dự án “Mô hình chè an toàn và chè hữu cơ bền vững”.

Đây là giai đoạn 3 của dự án “Nâng cao năng lực người dân trong sản xuất chè an toàn, chè hữu cơ tại các xã vùng chè đặc sản của tỉnh Thái Nguyên” do tổ chức phi chính phủ do tổ chức Agriterra của Hà Lan tài trợ cho Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên thực hiện từ năm 2007 đến nay.

Được đánh giá là một dự án có quy mô nhỏ, thời gian thực hiện tương đối ngắn và nguồn kinh phí tài trợ không nhiều (62.298 euro cho giai đoạn 3). Thực hiện tại 04 xã vùng chè Thái Nguyên đặc sản gồm xã Tân Cương, Phúc Trìu, Phúc Xuân  thành phố Thái Nguyên và xã La Bằng huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên. Với 1.200 hộ nông nông dân được tiếp cận và hưởng lợi trực tiếp từ dự án (trong đó có 64% số người hưởng lợi là phụ nữ), dự án đã hỗ trợ và xây dựng được 600 ha mô hình chè sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn hướng theo tiêu chuẩn VietGap.

Ngày 30 tháng 8 năm 2011, Ban quản lý dự án đã tổ chức hội thảo tổng kết đánh giá kết quả của dự án. Tại Hội thảo, Ban quản lý dự án đã đánh giá về cơ bản dự án về cơ bản đã đạt được các mục tiêu đề ra. Các mục tiêu  đã đạt được những kết quả, hiệu quả mong đợi như: tính phù hợp, tính bền vững và khả năng nhân rộng mô hình. Với mục tiêu Nâng cao tính cộng đồng và chuyên môn hóa của người dân trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè an toàn; Tạo đầu ta ổn định để tiêu thụ sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người trồng chè; Dần hình thành và phát triển làng nghề sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chè đặc sản an toàn theo hướng bền vững ’’.. Ban quản lý dự án cũng đã đánh giá một trong những kết quả nổi bật của dự án là đã xây dựng được 18 tổ hợp tác sản xuất và tiêu thụ chè an toàn,  chất lượng sản phẩm chè Thái Nguyên an toàn được kiểm soát một cách ổn định và đồng đều hơn. Thông qua mô hình tổ hợp tác đã tăng cường được mối liên kết giữa người sản xuất với thị trường, người nông dân đã được tăng cường năng lực tiếp cận thị trường, maketing góp phần gia tăng giá trị của người sản xuất trong chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ chè. Kết quả cho thấy thu nhập cho người nông dân tăng từ 5% đến 10% so với trước khi tham gia dự án.

Bên cạnh những hiệu quả về mặt kinh tế - xã hội của dự án, theo các chuyên  gia tư vấn độc lập của nhà tài trợ đã đánh giá: Các hoạt động của dự án đã có những tác động tích cực đến môi trường, thúc đẩy bình đẳng giới và chính sách của địa phương trong vùng dự án. Ví dụ như người dân đã biết cách sử dụng thuốc BVTV đúng cách, hạn chế sử dụng thuốc hóa học và phân bón vô cơ, tăng cường sử dụng thuốc BVTV thảo mộc và bón phân vi sinh góp phần cải thiện môi trường sinh thái vùng chè theo hướng bền vững.Với tỷ lệ trên 64% phụ nữ tham gia tích cực các hoạt động của dự án đã khẳng định vai trò của người phụ nữ được nâng cao rõ rệt, phụ nữ đã tham gia các quyết định trong sản xuất, kinh doanh và các hoạt động phát triển cộng đồng ngày một nhiều hơn. Ngoài ra dự án đã góp phần hỗ trợ địa phương đạt một số tiêu chí quan trọng của mô hình nông thôn mới đối với các xã tham gia dự án. Đặc biệt góp phần nâng cao nhận thức của lãnh đạo chính quyền địa phương (cấp xã) và người dân đối về thực hành nông nghiệp sạch/bền vững.

Ban quản lý dự án cũng đã phân tích cơ hội, thánh thức, điểm yếu và điểm mạnh của cộng đồng tại các xã trong vùng dự án, ban quản lý dự án thống nhất ý tưởng đề xuất đề nghị nhà tài trợ và tìm kiếm thêm các nhà tài trợ khác (các tổ chức NGOs)  tiếp tục hỗ trợ dự án trong giai đoạn tiếp theo. Với ý tưởng “Xây dựng mô hình hợp tác xã sản xuất tiêu thụ chè an toàn Thái Nguyên”Dự án thống nhất mục tiêu:  Hình thành hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chè Thái Nguyên an toàn Thái Nguyên.từ tổ hợp tác hiện tại, nâng cao khả năng quản lý chất lượng sản phẩm chè an toàn của hợp tác xã, xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng sản phẩm. Cải thiện năng lực maketing sản phẩm chè an toàn bao gồm cả năng lực tiếp thị (chú trọng đến phụ nữ), nâng cao khả năng liên kết sản xuất với nhu cầu tiêu thụ sản phẩm. Phấn đấu 100% sản phẩm của hợp tác xã là chè an toàn và được đăng ký chất lượng theo tiêu chuẩn Viet Gap. Tiếp tục nâng cao năng lực thị trường cho các chủ thể được lựa chọn; Huy động các chủ thể khác trong chuỗi giá trị; Xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường cho sản phẩm chè đặc sản của vùng dự án.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng – Trưởng ban hợp tác quốc tế Trung ương Hội Nông dân ViệtNam nhận xét: “Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên là một trong số các tỉnh trong cả nước thực hiện dự án NGOs một cách có hiệu quả và được nhà tài trợ đánh giá rất cao. Ban hợp tác Quốc tế Trung ương Hội Nông dân Việt Nam sẽ luôn đồng hành cùng Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên vận động nhà tài trợ tiếp tục hỗ trợ dự án trong thời gian tới nhằm duy trì và phát triển dự án một cách bền vững”.

Share :

Viết bình luận